|
|
|
|
|
ASANSÖR YÖNETMELİĞİ
(95/16/AT)
15 Şubat 2003 - Sayı : 25021 |
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı imar
yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük taşımasında
kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi,
tasarımı, imali, montajı ve bakımı gerektiği gibi yapıldığında ve
işletilmesinde kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye
atmayacak şekilde piyasaya arz edilmelerini teminen; tasarım ve imalat
aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik kuralları ile
takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini ve uygunluk
değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde
dikkate alınacak asgari kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak
kullanılan asansörleri ve Ek IV’de listelenen asansörde kullanılacak
güvenlik aksamlarını kapsar.
Asansörler için bu Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir
bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik söz
konusu belirli yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki bu tür
asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma kablolu
demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları,
2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel tasarımlanmış ve yapılmış
asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı
asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan trenleri,
8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı asansörlere
yönelik inşaat alanında kullanılan şantiye asansörleri.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon : Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde hizmet
veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla bir açı oluşturan
sabit raylar boyunca hareket eden bir kabine sahip olan ve ;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine girebiliyorsa
ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin kolayca ulaşabileceği
şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin
taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler ile
tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını kullanan model asansöre uygun
olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik kurallarını nasıl
karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını
oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm varyasyonlar azami ve
asgari değerleriyle birlikte teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın
benzerliği hesaplama ve/veya tasarım planları gösterilebilir.)
f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin
tasarımından, imalatından, montajından, projesinden, bakımından, işletme
ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını,
ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak CE işaretini
iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri;
asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması
tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca
asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör
güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya
kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı : Ek- IV’de listelenen asansör aksam ve
parçalarını,
h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin güvenlik aksamının tasarımından, imalatından, piyasaya
sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne CE işaretini iliştiren ve AT
uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu;
güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde,
güvenlik aksamı imalatçı firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi
ve/veya ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer
alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen
gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya güvenlik
aksamının taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi
işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan her birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının veya asansörlerin imalinde kullanılan
asansörle ilgili diğer ekipman, aksam ve parçaların çalışırken veya
kullanırken çevrenin ve insanların sağlık ve güvenliğini veya söz konusu
ise malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte olduğunu belirten,
bu Yönetmelikte yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına, teknik
düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün / güvenlik aksamının
insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise malların güvenliğinin
korunması açısından sahip olması gereken asgari sağlık ve tüketicinin
korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik aksamının bu
Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve / veya
belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu: Asansör veya güvenlik
aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi
ve/veya belgelendirilmesine ilişkin faaliyette bulunan özel veya kamu
kuruluşunu,
n) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama
yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine göre bu
Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak
üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık
tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,
o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş
bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun
seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden
kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya güvenlik
aksamı veya diğer aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme
ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını
belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör veya
güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Türk Standartları Enstitüsü
tarafından hazırlanan standartları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik
uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk Standartları
Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul edilip yayımlanan
standardı,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı : Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Avrupa Birliği
Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu
tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazete’sinde ismi
yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik aksamı
imalatçısının piyasaya arz ettiği asansörün veya güvenlik aksamının bu
Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
ş) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından
düzenlenerek asansör firmasına verilen asansör veya güvenlik aksamının
bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya hazır
hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı veya diğer
aksam imalatçılarının imal ettikleri aksamları, asansör firmasına
tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer
alması için hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörün veya güvenlik aksamının veya diğer aksamların piyasaya arzı
veya dağıtımı aşamasında veya bunlar piyasada veya kullanımda iken bu
Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip edilmediğinin ve güvenli olup
olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun
olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak
bakımını ve onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın
maliki, kat maliki veya bunların yetki verdiği kişi veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan
asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör firması tarafından
yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,
y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen
asansörün; avan ve tatbikat projelerine, standartlara ve bu Yönetmeliğin
temel kurallarına ve teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini
müteakip, binanın bağlı bulunduğu Belediye veya belediye hudutları
dışında Valilik tarafından verilen, asansörün kullanılmasında can ve mal
güvenliği açısından bir sorun olmadığını belirten belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör firması
ile sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine göre
elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri ve
genel tahrik güç vb. sistemlerini ihtiva eden elektrik akım yollarını
gösteren projeleri, bunların birbirinden ayrılmaz bir bütün
oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik projelerini,
ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu
ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün
adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde
tespit eden hesap tarzını,
zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden
standartlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili bir
mühendis tarafından kontrol edilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I’de
belirtilen temel sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek
zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen temel
sağlık ve güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte edildikleri
asansörde söz konusu temel kuralları sağlamalıdır.
Standartlar
Madde 6 - Standartlara ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya daha fazla temel sağlık
ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda,
1) Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin 5 inci maddedeki
ilgili temel kurallara uygun olduğu kabul edilir veya,
2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının doğru
olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili temel kurallara uymasını
sağlamak için uygun olduğu kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve
numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu bilgileri Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardının bulunmadığı
durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık ve güvenlik kurallarının
doğru uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut ulusal standartlar ve
teknik özellikler hakkında ilgili taraflara bilgi vermek için gerekli
önlemleri alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış ulusal
standartların veya bu standartların esas aldığı Avrupa standartlarının 5
inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını tamamen sağlamadığını tespit
etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben, söz konusu
uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran uyumlaştırılmış
ulusal standardın yayımdan çekilmesi gerektiğini bildirmesi halinde,
Bakanlık söz konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki
yayımlanan listeden çıkarır.
e) Ek-XV’de Türk Standartları Enstitüsü tarafından uyumlaştırılan
mevcut uyumlaştırılmış standartlar verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE" İşaretlemesi ve
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk
değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.
A- Güvenlik aksamları için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya sürülmesinden
önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından aşağıdaki işlemler
yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk
değerlendiresinden birisi uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT tip incelemesine ve
Ek-XI’e göre onaylanmış bir kuruluş tarafından yapılacak imalat
denetimine sunulur veya ,
2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V’e göre AT tip incelemesine sunulur
ve Ek-VIII’e göre imalat denetimine yönelik bir kalite güvence sistemi
işletilir veya ,
3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre tam kalite güvence
sistemi işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI)
verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE işareti
iliştirilir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı
düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir kopyasını
güvenlik aksamının son imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle
muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden
birinden geçmesi gerekmektedir.
a) Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir
asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de belirtilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite güvence sistemi uygulanarak
imal edilip, monte edilir ve deneyleri yapılır.Tasarım, montaj ve deney
safhalarına yönelik işlemler aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya;
b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir
model asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de sözü edilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi,
uygulanarak imal edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya;
c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun değil
ise, tasarım incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII’e uygun bir kalite
güvence sistemi uygulanan bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’ye uygun olarak asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi
uygulanarak imal edilip monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya;
d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X’da belirtilen
birim doğrulama işlemi yapılır. Veya;
e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine tabi
tutulur, eğer bu kalite güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış
standartlara tamamen uygun değilse, tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda tasarımdan
sorumlu kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden sorumlu kişiye
mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm belge ve bilgiyi
sağlamalıdır.
C) Asansör firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü edilen bütün
durumlarda aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII veya
Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak asansöre CE işaretini iliştirir
ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle
AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder.
c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer
onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk beyanının ve son
muayeneye ilişkin deney raporlarının bir kopyasını asansör firmasından
temin edebilir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden ibarettir. Kullanılacak
işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE uygunluk işaretinin
iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine
ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri
geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in “Genel” başlıklı bölümünün madde
5’ine uygun olarak her asansör kabinine açıkça ve görülebilir şekilde,
Ek-IV’de listelenen güvenlik aksamının her birine, eğer mümkün değilse
güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir etiketin üzerine
iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli
açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik aksamlarına
takılması yasaktır. CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve
okunabilirliğini azaltmaması şartıyla, diğer herhangi bir işaret
asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı kalmak
kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir şekilde
iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü monte eden asansör
firması veya güvenlik aksamının imalatçısı asansörün veya güvenlik
aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygun olmasını
sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa, Bakanlık, söz konusu
güvenlik aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına veya yasaklanmasına
veya asansörün piyasadan çekilmesini ve kullanımının yasaklanmasına
ilişkin tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.
c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının bu
Yönetmeliğin yükümlülüklerine uymaması durumunda, asansörü veya güvenlik
aksamını piyasaya arz eden kişi, bu yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının piyasaya arzı ve serbest dolaşımına ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve her ay
bakımı yapılan ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik
kapsamında yer alan ve sadece insan sağlığını ve güvenliğini, yerine
göre malların güvenliğini tehlikeye atmayan asansörlerin piyasaya arz
edilmesine ve hizmete konulmasına izin verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına giren güvenlik aksamının piyasaya arzına veya
hizmete sokulmasına, monte edildikleri asansörlerin doğru bir biçimde
montajı ve bakımı yapıldığında ve amacına uygun olarak kullanıldığında,
sadece insan sağlığı ve güvenliğini veya söz konusu ise malların
güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik aksamının
piyasaya arz edilmeleri veya hizmete konulmaları yasaklanamaz,
sınırlanamaz veya engellenemez.
c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan ettiği, bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen bu Yönetmeliğe uygun aksam
ve parçaların piyasaya sürülmesi yasaklanmaz, sınırlanmaz veya
engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde Ek-II’de
belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik
aksamlarının bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde (7 nci, 8 inci ve 9 uncu
maddeler) belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil olmak
üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve benzeri
durumlarda; bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan asansörlerin veya
güvenlik aksamlarının asansörü monte eden firma veya güvenlik
aksamlarının imalatçısı veya yetkili temsilcileri tarafından uygun hale
getirilene kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir işaretle açıkça
belirtilmesi kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi engellenmez.
Gösteriler sırasında, kişilerin korunması için yeterli güvenlik
tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının piyasa
gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik’te
belirtilen hükümler çerçevesinde yapar veya yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen
uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek Onaylanmış
Kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin
kaldırılmasını 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara
Dair Yönetmelik’te belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de
belirtilen asgari kriterler çerçevesinde gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel sağlık ve
güvenlik kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve usulsüz işaret
kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilen CE uygunluk
işareti taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir asansörün veya
güvenlik aksamının kişilerin ve yerine göre malların güvenliğini
tehlikeye atabileceğini tespit ederse, asansörün veya güvenlik aksamının
piyasadan toplanması veya toplatılması, piyasaya arzını engelleyecek
veya serbest dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir tedbir kararının gerekçesiyle
birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel güvenlik
kurallarını karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartların
yanlış uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartlardaki
eksiklik yüzünden olup olmadığını, Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona
bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik aksamı "CE" uygunluk
işareti taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana karşı gerekli tedbirleri
alır ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden asansör firması, binanın veya inşaatın
sorumlusu ile irtibata geçerek, gerekli bilgi alış verişini sağlamalı ve
asansörün iyi çalışmasını ve güvenlikli kullanımını sağlamak için
gerekli tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör kuyusunun asansörün çalışması ve
güvenliği için gerekenin dışında bir boru tertibatı, tel sistemi ya da
başka bir donatımın olmamasını sağlayacak gerekli tedbirleri almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a) bendi ve 13 üncü
maddenin (c) ve (d ) bentleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu
Yönetmelik hükümleri, asansörlerin bu Yönetmelikte belirlenmemiş bir
şekilde değiştirilmesi anlamına gelmesi şartıyla, Bakanlığın söz konusu
asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin korunmasını
sağlamak için gerekli gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun olarak
koyma haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat projeleri, Elektrik-Elektronik
ve Makine Mühendisleri tarafından tespit edilen esaslara uygun olarak
müştereken hazırlanır.Projelerin hazırlanmasında Türk standartları esas
alınacaktır, Türk standartları kapsamı dışındaki işler için menşei ülke
standartları esas alınır. Asansör avan projeleri mimari proje ile
birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.Asansörün
tesisi ile ilgili tatbikat projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce
ilgili makama onaylattırılır.İşletme ruhsatı alınması aşamasında ilgili
kuruma ve asansör yaptırıcısına projeler ruhsatla birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel, yapının
özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için ilgili
standardına, standart kapsamı dışındaki işler ve komple ithal işler için
ise menşei ülkenin hesap usullerine göre asansör projelerini hazırlayan
mühendis tarafından yapılır.
b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin sorumluluğundan
bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu bulunan asansör sayısı ve
karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi hazırlayan mühendis
sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili hususlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine dairesine,
kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin miktar ve cinsini
gösteren hesaplardır ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından
tanzim edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine mühendisleri
tarafından yapılacak mukavemet hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından
tanzim edilerek imzalanır. Asansörün mekanik kısımlarından makine
mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak
yapılmasından asansör firması sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri
elektrik-elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir.
Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili kısımlarından
elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde
projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması sorumludur. Elektrik
projeleri işletme ruhsatı müracaatı esnasında verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri,
mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik hesabı sonucunda
bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler için standartların
öngördüğü boyutlarda olmalıdır.
İnşaat Mahallinin Özellikleri
Madde 19 - Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin
özellikleri şunlardır:
a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk standartlarına,
yoksa uluslar arası geçerli standartlara uygun büyüklükte olmalıdır.
b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana
merdiveni özelliğinde olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse, toz tutmayacak
şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör kuyusunda
olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör firmasının
elemanlarının çalıştığı anlarda asansör firması; diğer zamanlarda ise
inşaat firması sorumludur. Bu durum montaja başlandığı anda asansör
firması ve inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla
belirlenir.
b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık
olabilmesi için, asansör kuyusuna makine dairesinden kumandalı sabit
aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör firması tarafından Belediyeden
veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valilikten alınan
belgedir. Bu belge verilirken; asansör firmasınca bu Yönetmelik gereği
asansörün tasarımı, projelendirilmesi (avan, uygulama, mukavemet, trafik
hesapları), imalatı ve montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle bakımı
üstlenilerek, can ve mal güvenliği açısından uygun olması ve CE uygunluk
işareti ile Onaylanmış Kuruluştan alınan AT tip inceleme belgesinin ve
AT uygunluk beyanının varlığı aranır. Belgesi bulunan ve CE uygunluk
işareti taşıyan asansörler için ilgili kurumlarca ruhsat aşamasında
ayrıca inceleme ve denetim yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün, bu Yönetmelik kurallarına
uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile ayda bir
defa düzenli bakımını ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen asansör
firmasına veya yetkili servisine yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve
mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım
hatalarından, gerekse harici müdahalelerden meydana gelebilecek olan
tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu belediye veya
valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün işletmeye açılmasından iki
yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de her yıl yaptırmaktan
sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması
esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını teminen
sürekli kontrol altında tutulabilmesi için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili
servisi arasında garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis
hizmetleri anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca, asansör firması
arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması veya
onun yetkili servisi olabileceği gibi, bir başka asansör firması veya
onun yetkili servisi olabilir. Ancak, garanti süresince aylık bakım ve
servis hizmetleri için anlaşmaya bağlanan firma muhakkak asansörü imal
eden asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal
yedek parça kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki
asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta bulundurmak
ve kendisince imal edilen asansöre aylık bakım ve servis hizmeti veren
bir başka asansör firması veya onun yetkili servisinin veya bina
sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa koşullarında
mutlaka karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye
hudutları dışındaki yapılar için valiliklerce en az yılda bir kere her
asansörün kontrolü yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman
bulunmayan belediyeler veya valilikler yıllık kontrol işini dışarıdan
elektrik ve/veya makine mühendisine yaptırabilir. Bu mühendis emniyet ve
işletme yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını belirten ve
sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak düzenlenir; birer nüshası belediyede veya
valilikte, asansör firmasında veya yetkili servisinde ve bina
sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun tanzim ettirilmesinin
takibinden asansörün bulunduğu bina sorumlusu ve bakımını yapan firma
müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar
Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara dikkat
etmeleri gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör firması
veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verir, ilgililer bu
bilgileri kullanıcılara aktarır ve görebilecekleri yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır:
a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin kurtarılmasında
asansör firması veya bakımcı firmanın yazılı talimatına aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına dikkat
edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp bu
işin süratle yapılması,
e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içeriden veya dışardan
mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı camını
kırarak çıkmaya çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde seyir
halinde hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya
beraberindekilerin veya eşyalarının temasına meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından kendi
başına çıkmaya çalışmaması (bu kapak sadece dışarıdan kurtarmak
isteyenler için kullanılır),
i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat
edilmesi, kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için tedbir
alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve
kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan asansörler için makine dairesi
ile ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması tarafından
muhtemel riskleri önleyici tedbirler alınmalıdır. Ayrıca güvenlik
şartları ile standartların ön gördüğü diğer şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa Birliği direktifi dikkate
alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir asansöre veya
güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle getirilen her türlü
sınırlama, yasaklama ve tedbirlerin alınmasını gerektiren sebepler
belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre içinde ilgili taraflara ve
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere
bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu Yönetmeliğin
uygulanmasına katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri
sırasında temin ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci Bölümünde yer alan hizmete
ilişkin hususlara aykırı hareket edenler hakkında 4077 sayılı Kanun ve
bu Yönetmeliğin ürünlere ilişkin hükümlerine aykırı davranışta
bulunanlara ise 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Asansör Yönetmeliği, bu Yönetmeliğin zorunlu olarak
uygulamaya girdiği tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak
gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin sağlanması
amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu ve özel
kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan Ulusal Daimi Komite
kurulabilir. Bu komiteye iştirak edecek kurum ve kuruluşlar ve komitenin
çalışma usul ve esasları yayımlanacak tebliğ ile belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay
sonra zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin
hükümlerine uygun üretilen, gerekse 30 uncu maddede belirtilen Asansör
Yönetmeliği ve ilgili standardına uygun imal edilen ürünler piyasaya arz
edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı
yürütür. |
|
|
